Triều đại nhà Nguyễn (1802-1945)

  1/Vua Gia Long.
Năm sinh, năm mất (1762-1820)
Giai đoạn trị vì (1802-1820)
Miếu hiệu : Thế Tổ Cao Hoàng Đế.
Thời Trịnh Nguyễn phân tranh, năm Ất Dậu (1765).

  2/Hoàng Tử Cảnh.
Sinh 02/03-năm Canh Tý.
(06/04/1780) tại Gia Định.
Con của Nguyễn Ánh và bà Tống Thị Lan
Mất ngày 07/02-năm Tân Dậu.
(20/03/1801)thọ 22 tuổi.
Có hai người con trai :
1/Nguyễn Phúc Mỹ Đường.
2/Nguyễn Phúc Mỹ Thùy.
Ông Kỳ Ngoại Hầu (Cường Để), là cháu năm đời của Hoàng Tử Cảnh.

  3/Minh Mạng (1791-1840).
Giai đoạn trị vì (1820-1840).
Miếu hiệu : Thánh Tổ Nhân Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Kiểu_Nguyễn Phúc Đảm.
Vua Minh Mạng tên là Nguyễn Phúc Đảm, sanh năm Tân Hợi (1791), tại làng Tân Lộc tỉnh Gia Định,con thứ tư của Vua Gia Long và bà Thuận Thiên Trần.

  4/Thiệu Trị
Năm sinh và mất :(1807-1847).
Trị vì (1841-1847).
Miếu hiệu : Hiến Tổ Chương Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Tuyền_Nguyễn Phúc Miên Tông.
  (Cấm Đạo Thiên Chúa).

  5/Tự Đức.
Năm sinh và mất :(1829-1883).
Trị vì :(1847-1883).
Miếu hiệu : Dục Tống Anh Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Thi_Nguyễn Phúc Hồng Nhậm.

  6/Dục Đức.
Năm sinh và mất :(1853-1883).
Trị vì :(1883).
Miếu hiệu : Công Tông Huệ Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Ưng Chân.

  7/Vua Hiệp Hòa.
Năm sinh và mất :(1847-1883).
Trị vì :(1883).
Tên húy : Nguyễn Phúc Thăng_Nguyễn Phúc Hường.

  8/Kiến Phúc.
Năm sinh và mất :(1969-1884).
Trị vì :(1884).
Miếu hiệu : Giảng Tông Nghị Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Hạo_Nguyễn Phúc Ưng Đăng.
Ông Dường Thiện tên là Ưng Đăng, là con nuôi thứ 3 của Vua Tự Đức, lên ngôi Vua, lấy niên hiệu là Kiến Phúc.

  9/Hàm Nghi.
Năm sinh và mất :(1871-1943).
Trị vì :(1884-1885).
Tên húy : Nguyễn Phúc Minh_Nguyễn Phúc Ưng Lịch.
Hai ông Nguyễn Văn Tường, Tôn Thất Thuyết tự lập em ruột của ông Chánh Mông lên làm Vua, vì ông Chánh Mông lớn tuổi,sợ mất quyền hành, nên lập Ưng Lịch, lúc ấy mới 12 tuổi, đặt niên hiệu là Hàm Nghi.

  10/Đồng Khánh.
Năm sinh và mất :(1864-1889).
Trị vì :(1885-1889).
Miếu hiệu : Cảnh Tông Thuần Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Biện_Nguyễn Phúc Chánh Mông.

  11/Thành Thái.
Năm sinh và mất :(1879-1954).
Trị vì :(1889-1907).
Miếu hiệu : Hoài Trạch Công Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Chiêu_Nguyễn Phúc Bửu Lân.

  12/Duy Tân.
Năm sinh và mất :(1900-1945).
Trị vì :(1907-1916).
Tên húy : Nguyễn Phúc Hoảng_Nguyễn Phúc Vĩnh San.

  13/Khải Định.
Năm sinh và mất :(1885-1933).
Trị vì :(1916-1925).
Miếu hiệu : Hoằng Tông Tuyên Hoàng Đế.
Tên húy : Nguyễn Phúc Tuấn_Nguyễn Phúc Bửu Đảo.

  14/Bảo Đại.
Năm sinh và mất :(1913-1997).
Trị vì :(1925-1945).
Tên húy : Nguyễn Phúc Thiển_Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy.
Tháng 3/1945, Nhật đánh úp Pháp, muốn giúp Việt Nam dành Độc lập.
Ngày 11/03/1945, viện cơ mật của Triều đình Huế tuyên bố Việt Nam dành lại chủ quyền, bãi bỏ hiệp ước bảo hộ 1884.
Ngày 17/03/1945,Vua Bảo Đại giải tán hội đồng cơ mật (lập tự thời Minh Mạng), và giao cho ông Trần Trọng Kim thành lập Nội Các mới,theo nguyên tắc "Dân Vi Quý", trong thành phần Nội Các, phần lớn là các nhà Tây học như (Hoàng Xuân Hãn....).
Nhưng từ khi thành lập Nội Các, ông Trần Trọng Kim chẳng làm gì được cả, vì quyền hành đều nằm trong tay của Nhật.
Ngày 19/08/1945, Việt Minh cướp chính quyền ở ngoài Bắc.
Ngày 24/08/1945, nhận được một bức diễn văn của :"Ủy ban Nhân Dân cách mạng từ Bắc, yêu cầu Vua thoái vị".
Sau khi biết Hồ Chí Minh là Nguyễn Ái Quốc, thì Vua Bảo Đại mới thốt ra câu bằng tiếng Pháp :"Ça vaut bien le coup", nghĩa là :(Như thế thì cũng đáng thoái vị).
Ngày 25/08/1945,Vua Bảo Đại cho công bố chiếu thoái vị.
Ngày 30/08/1945, đại diện chính phủ lâm thời :1/Ông Trần Huy Liệu
         2/Ông Nguyễn Lương Bằng
         3/Ông Cù Huy Cận
Nhận ấn kiếm của nhà Vua tại cửa Ngọ Môn (Huế).
Vua Bảo Đại được phong chức Cố vấn Tối cao cho chính quyền mới.
Triều đại nhà Nguyễn chấm dứt sau 143 năm Trị vì (1802-1945).
Hiệp ước Hạ Long ngày 05/06/1948.
  Tới năm 1954,sau hội nghị(Genève)chia đôi nước Việt Nam từ vĩ tuyến thứ 17, cựu Hoàng Bảo Đại mời ông Ngô Đình Diệm làm Thủ Tướng ở Sàigòn.
Cuối năm 1955, các viên chức Hoa Kỳ ở Sàigòn giúp ông Ngô Đình Diệm tổ chức "Trưng cầu Dân ý" để lật đổ cựu Hoàng Bảo Đại và Tôn Ông Diệm lên làm Tổng Thống.
Cựu Hoàng Bảo Đại mất tại Paris (France) tháng 07/1997.

Bài được ghi chép lại.Còn rất nhiều điều thiếu sót,mong thông cảm.